Bolesław Orliński — lotnik, który nie znał przeszkód
Bolesław Orliński, urodzony 13 kwietnia 1899 roku w Niwerce, nie miał oczywistej drogi do kariery w lotnictwie. Jego wojskowa historia rozpoczęła się w armii rosyjskiej, a po przeszkoleniu w I Korpusie Polskim wstąpił do Wojska Polskiego, gdy Polska odzyskała niepodległość. Początkowo służył w kawalerii, gdzie brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej. Dopiero później wskoczył do lotnictwa, a jego talent szybko został dostrzegany.
W 1923 roku Orliński został instruktorem w Wyższej Szkole Pilotów w Grudziądzu. Jego umiejętności akrobacyjne były imponujące — podczas jednego lotu zrealizował 242 pętle na samolocie Morane-Saulnier MS.30. Jeszcze większym wyzwaniem okazał się jego rajd lotniczy z Warszawy do Tokio. Wyruszył tam na samolocie Bréguet 19 A2, a towarzyszył mu mechanik Leonard Kubiak. W niezwykle trudnej trasie, liczącej 10 300 kilometrów, napotkali poważne uszkodzenia maszyny. Mimo częściowo obciętego lewego dolnego skrzydła i silnika, który stracił olej, udało im się dotrzeć do celu.
Podziw w Japonii i uznanie w kraju
Po powrocie Orliński otrzymał japoński Order Wschodzącego Słońca VI klasy oraz Złoty Medal od Cesarskiego Towarzystwa Lotniczego. Władze Warszawy doceniły jego wyczyn, przekazując mu działkę przy ulicy Racławickiej 94, gdzie zbudował dom. W 1928 roku zakończył karierę wojskową, również z powodzeniem pracując jako pilot doświadczalny w Państwowych Zakładach Lotniczych. Jego praca była niebezpieczna — testując prototypowe maszyny, stawiał czoła dramatycznym sytuacjom, jak np. awaria skrzydła w PZL P.1, którą zdołał opanować i bezpiecznie wylądować.
Orliński miał także sukcesy międzynarodowe. W 1931 roku triumfował w National Air Races w Cleveland, pokonując znane asy lotnictwa. Trzy lata później ustanowił światowy rekord prędkości dla samolotów myśliwskich, uzyskując 414 km/h na PZL P.24. Tuż przed wybuchem II wojny światowej przeszedł szkolenie na brytyjskim Supermarine Spitfire, co wzmocniło jego pozycję jako wybitnego pilota.
Wojenne losy Orlińskiego
Po inwazji Niemiec, Orliński nie wahał się zgłosić do służby. W 1939 roku wysłano go do Rumunii po brytyjskie myśliwce, jednak samoloty nie dotarły. Przez kilka krajów dotarł do Wielkiej Brytanii, gdzie przystąpił do Polskich Sił Powietrznych. Początkowo uczył młodszych pilotów, a następnie trafił do 305 Dywizjonu Bombowego, z którym brał udział w nocnych misjach bombowych, wykonując 49 lotów bojowych.
Po wojnie Orliński pozostał na emigracji. Służył w brytyjskim lotnictwie szkolnym, a w 1953 roku przeniósł się do Toronto, gdzie pracował w de Havilland Canada. Jego imponujący dorobek obejmował loty na 106 typach samolotów oraz około 7000 godzin spędzonych w powietrzu. Ostatni raz pilotował w 1965 roku, a w 1967 roku przeszedł na emeryturę.
Bolesław Orliński zmarł 28 lutego 1992 roku w Toronto. Jego prochy sprowadzono do Polski i po ceremonii pochowano na cmentarzu Świętej Rodziny we Wrocławiu. Historia Orlińskiego to opowieść o determinacji pilota, który nie zważał na przeciwności losu, zdobywając uznanie w kraju i za granicą.
— R.M.

